Dane badawcze

Udostępnianie i wykorzystanie danych badawczych może zwiększyć pole oddziaływania, trafność, odtwarzalność, efektywność i transparentność badań naukowych.

Raport na temat otwartych danych: z perspektywy badacza

Nowy raport Elsevier i CWTS ujawnia, że choć zalety otwartych danych są dobrze znane, w praktyce w społeczności badaczy wciąż pojawiają się niejasności dotyczące czasu i sposobu udostępniania danych badawczych.

Dowiedz się więcej o raporcie nt. otwartych danych (w języku angielskim)


Efektywne wykorzystanie danych

W Elsevier uważamy, że istnieje 10 cech świadczących o wysokiej efektywności danych. Można je wykorzystać do opracowania lepszych procesów i systemów zarządzania danymi przez cały cykl ich życia. Cechy te to:

Ta piramida może stanowić plan opracowania lepszych procesów i systemów zarządzania danymi (Praca ta posiada międzynarodową licencję Creative Commons Attribution 4.0).

  1. Zapisane
    Pierwszym stopniem w hierarchii potrzeb dotyczących danych badawczych jest zapisanie pozyskanych danych.
  2. Zabezpieczone
    Po zapisaniu wyników badań naukowych, należy je zabezpieczyć w sposób niezależny od formatu i możliwy do odczytania w przypadku wyjścia określonego formatu z użycia.
  3. Dostępne
    Nawet, gdy dane są zapisane i zabezpieczone, nie gwarantuje to ich automatycznej dostępności. Zarówno badacze, jak i maszyny mogą chcieć uzyskać dostęp do danych na przykład w celu meta-analizy lub ponownego wykorzystania.
  4. Odkrywalne
    Nawet jeżeli dane są zapisane, zabezpieczone i zasadniczo dostępne, niewielki jest z nich pożytek, jeżeli nie mogą zostać odkryte przez innych.
  5. Cytowalne
    Jedną z barier udostępniania danych jest to, że wymaga ono od badaczy dodatkowej pracy, za którą są słabo wynagradzani. Mogą to zmienić cytowania danych, ponieważ łatwo je włączyć w bieżący system nagradzania oparty na cytowaniach artykułu.
  6. Zrozumiałe
    Aby umożliwić ponowne wykorzystanie danych, muszą być jasno określone użyte jednostki miary, skróty i parametry oraz sposób zgromadzenia danych. Pochodzenie danych ma kluczowe znaczenie dla ich zrozumienia.
  7. Zrecenzowane
    Choć bardzo powszechne jest recenzowanie artykułów naukowych, nadal mało popularne jest recenzowanie danych badawczych. Jednak jest to ważny krok w odniesieniu do kontroli jakości i wiarygodności danych.
  8. Odtwarzalne
    Odtwarzalność wyników badań naukowych ma w świecie nauki duże znaczenie. Niemożność odtworzenia jest często skutkiem braku części danych badawczych, które są potrzebne do uzyskania takich samych wyników. Na przykład w opisach zasobów (np. przeciwciała, organizmy modelowe i oprogramowanie) w literaturze biomedycznej często brakuje wystarczającej liczby szczegółów, aby możliwe było ich odtworzenie lub ponowne wykorzystanie.
  9. Możliwe do ponownego wykorzystania
    Kluczową zaletą udostępniania danych badawczych jest dla społeczności badaczy możliwość ich ponownego wykorzystania. Inni badacze będą wykorzystywać dane badawcze tylko wtedy, gdy są one wystarczająco wiarygodne i odtwarzalne.
  10. Zintegrowane
    Uważamy, że ważne jest połączenie tych dziewięciu cech „danych o wysokiej efektywności badawczej”. Na przykład dane powinny być zabezpieczone, aby mogły zostać ponownie wykorzystane. Aby dane były cytowalne, muszą być dostępne. Budując systemy do ponownego wykorzystania danych i ich cytowania, należy również uwzględnić stosowane w obecnych systemach procesy zapisywania i udostępniania danych.
    Wspomnianych dziewięć etapów i integracja (krok dziesiąty) mają stanowić zasady przewodnie porządkowania i sprawdzania procesów zarządzania danymi badawczymi, a nie przepis na doskonałą efektywność.

Wkład Elsevier w działania związane z danymi badawczymi

Force11

Współzałożyciel
Współautor Zasad dot. Danych FAIR
Wdrożenie Zasad Cytowania Danych

ORCID

Współzałożyciel

Pistoia Alliance

Aktywny członek

ICSU

Aktywny członek

Scholix

Współzałożyciel

STM

Poparcie Brukselskiej deklaracji dot. otwartych danych

Research Data Alliance

Aktywny członek

Zarządzanie danymi badawczymi

Elsevier osadza dane badawcze w procesie przepływu pracy, sprawiając, że są dostępne, odnajdywalne i nadają się do ponownego wykorzystania.

Eksploracja tekstów i danych

Wszystkie czasopisma i książki Elsevier umożliwiają eksplorację tekstu i danych (TDM).  Dowiedz się, jak pracować wydajniej już dziś.

Dowiedz się więcej

Cytowanie danych

Wszystkie czasopisma Elsevier ułatwiają cytowanie w literaturze naukowej w spójny i przejrzysty sposób.

Dowiedz się więcej