Veri atıflama

Verilerin keşfedilmesi ve kabul edilmesi için geniş çapta erişilebilir olması ve bilimsel literatürde tutarlı ve açık bir şekilde atıflanması gereklidir. Bunun sağlanması için Elsevier dergilerinde Müşterek Veri Atıflama İlkeleri Deklarasyonunu hayata geçirmiştir. Bu sayede araştırma verileri akademik kayıtların parçası haline gelir, doğru olarak muhafaza edilir ve araştırmacılar çalışmalarının karşılığını almış olurlar.

Veril atıflama nasıl işler

Veri atıflanması bir makalenin standart Referanslar listesine dahildir ve makale atıflanmasıyla aynı şartlarda ele alınır. Ayrıca bunun anlamı okuyucuların makale atıflarıyla aynı avantajlara sahip olacağı, yani referans yapılan materyallere tek tıklamayla derin bağlantılardan ve makale içinde bu çalışmanın ilk atıflandığı noktaya hızla atlayabilme imkanından yararlanabilecekleridir.

Elsevier bütün makalelerimiz için FORCE 11 veri atıflaması ilkelerini hayata geçirmiştir. Yani yazarlar referans listelerinin bir parçası olarak veri atıflamalarını da dahil etmeleri için teşvik edilmektedir ve biz de üretim ve yayınlama sistemimizi bu atıflama biçimine uyacak şekilde değiştirdik.

Makale, kitap ve web referanslarında olduğu gibi, veri setleri akademik çıktılarda ilgili yerlerinde atıflanmalıdır. Buna ek olarak, makalenin referans listesine bir referans eklenmelidir. Referans, bir veri seti hakkında bilgi sağlamak için gereken unsurları içermelidir ve diğer referanslarla aynı şekilde biçimlendirilebilir. Referanstan önce [veri seti] eklerseniz, sistemlerimizin de bunu bu şekilde tanımasını sağlarsınız. Daha fazla bilgi için lütfen Yazarlar için Kılavuz belgesinin referans bölümüne başvurun.

Elsevier, hem Elsevier içinde hem de dışında alıntılama ilkelerini hayata geçirmek için teknik çözümler geliştirmeye ve kılavuz ilkeler oluşturmaya devam etmektedir. FORCE 11 internet sitesini ziyaret ederek bu ilkeleri onaylamanızı tavsiye ederiz.


Müşterek veri atıflama ilkeleri deklarasyonu

FORCE11 veri atıflama ilkeleri 2014 yılında araştırma verilerini akademik kayıtların ayrılmaz bir parçası haline getirme amacıyla kabul edilmişti. Bu ilkeler, araştırma verilerinin kullanılabilirliğini en çok artıran şeylerden birinin, yazarların, araştırma verilerini doğru atıflanması yoluyla paylaşmasının karşılığını alması olduğunu kabul etmekteydi.

Elsevier, bu ilkelerin taslaklarının oluşturulması sürecine dahil olmuş ve pek çok başka yayıncı, veri havuzu ve araştırma kuruluşuyla birlikte bunları endüstri standartları olarak kabul etmişti. Veri atıflama ilkeleri aşağıda özetlenmektedir:

  1. Önem: Veriler, araştırmanın meşru, atıflanabilir ürünleri olarak kabul edilmelidir. Veri atıflanmasına, akademik kayıtlarda yayınlar gibi diğer araştırma objelerinin atıflanmasıyla aynı önem verilmektedir.
  2. İtibar ve Sıfat: Veri atıfı, veriye katkıda bulunan herkese akademik itibar ve normatif ve yasal sıfatlar verilmesini kolaylaştırmalı, tek bir sıfat verme tarzı ya da mekanizmasının tüm veriler için geçerli olmayabileceğini teslim etmelidir.
  3. Kanıt: Akademik literatürde, bir iddia ne zaman ve nerede bir veriye dayanıyorsa, ilgili veri atıflanmalıdır.
  4. Benzersiz Tanımlama: Veri atıflamaları, makineler tarafından işleme koyulabilir, küresel olarak benzersiz ve camia tarafından yaygın olarak kullanılan kalıcı bir tanımlama yöntemi içermelidir.
  5. Erişim: Veri atıflamaları, referans olarak kullanılan verilerin hem insanlar hem de makineler tarafından bilinçli olarak kullanılması için gerekli olduğu şekilde, verilerin kendilerine ve ilgili meta verilere, dokümantasyona, koda ve diğer materyallere erişimi kolaylaştırmalıdır.
  6. Kalıcılık: Benzersiz parametreler, ve veriyi ve verinin kullanımını tanımlayan meta veriler ve yapısı, tanımlanan veri ömrünün de ötesinde kalıcı nitelikte olmalıdır.
  7. Belirlilik ve Doğrulanabilirlik: Veri atıfları, bir iddiayı destekleyen belirli verilerin tanımlanmasını, erişimini ve doğrulanmasını kolaylaştırmalıdır. Atıfar veya atıf meta verileri, sonradan alınan verinin belirli zaman dimi, versiyonu ve/veya granüler kısmının aslen alıntılanan veriyi doğrulamayı kolaylaştıracak miktarda kaynak ve değişmezlik bilgisi içermelidir.
  8. Birlikte işlerlik ve esneklik: Veri atıflama yöntemleri, toplulukların benimsemiş olduğu farklı uygulamalara uyacak kadar esnek olmalı, ancak çeşitli topluluklardaki veri atıflama uygulamalarının birlikte işlerliğini engelleyecek kadar farklı olmamalıdır.