Cytowanie danych

Aby dane mogły zostać odkryte i zauważone, muszą być łatwo dostępne, a także cytowane w literaturze naukowej w konsekwentny i klarowny sposób . W tym celu firma Elsevier wprowadziła Wspólne Oświadczenie o Zasadach Cytowania Danych w swoich czasopismach. Pomoże to sprawić, że dane badawcze staną się integralną częścią odpowiednio chronionej i łatwo dostępnej pracy naukowej, a jednocześnie zagwarantuje, że praca badaczy zostanie odpowiednio doceniona.

Jak działa cytowanie danych?

Cytowane dane są włączane do standardowego wykazu bibliografii artykułu i traktowane tak samo, jak cytowania artykułów. Oznacza to, że czytelnicy korzystają z nich tak samo, jak z cytowań treści artykułów, na przykład poprzez link bezpośredni, który pozwala jednym kliknięciem przejść do materiału źródłowego i szybko znaleźć miejsce w artykule, gdzie dana praca pierwszy raz była cytowana.

Wprowadziliśmy zasady cytowania danych FORCE 11 we wszystkich czasopismach Elsevier. Oznacza to, że autorzy są zachęcani do ujmowania cytowanych danych w wykazie bibliografii oraz że zmieniliśmy proces produkcji i publikacji w sposób umożliwiający przetwarzanie takich cytowań.

Zestawy danych powinny być cytowane w odpowiednim miejscu maszynopisu, tak samo jak w przypadku artykułu, książki, czy strony internetowej. Należy również dodać odnośnik w bibliografii artykułu. Odnośnik powinien zawierać odpowiednie elementy, aby zapewnić informację o zestawie danych i może być formatowany tak samo jak inne odnośniki. Jeżeli dodasz znacznik [dataset] przed odnośnikiem, zagwarantujesz, że nasze systemy rozpoznają go jako zestaw danych. Więcej informacji znaleźć można w sekcji dotyczącej odnośników w Przewodniku dla autorów.

W Elsevier nadal angażujemy się w opracowywanie rozwiązań technicznych i przygotowanie wytycznych mających na celu wdrożenie zasad cytowania zarówno w Elsevier, jak i poza firmą. Zachęcamy do wyrażenia poparcia dla tych zasad przez odwiedzanie strony internetowej FORCE 11.


Wspólna deklaracja o zasadach cytowania danych

Zasady cytowania danych FORCE11 zostały wprowadzone w 2014 r., aby wyniki badań naukowych stały się integralną częścią zapisu naukowego. Uznano, że kluczowym czynnikiem poprawiającym dostępność danych badawczych jest zapewnienie, że autorzy są doceniani poprzez odpowiednie cytowanie ich danych badawczych.

Firma Elsevier była zaangażowana w przygotowanie tych zasad i — wraz z innymi wydawcami, repozytoriami danych i instytucjami badawczymi — opowiadała się za tym, by stały się one obowiązującym standardem w branży. Zasady cytowania danych przedstawiono poniżej:

  1. Znaczenie: Dane powinny być postrzegane jako pełnoprawny, podlegający cytowaniu wynik prowadzonych badań naukowych. Do cytowania danych należy przykładać tę samą wagę, co do cytowania innych opracowań naukowych, takich jak publikacje.
  2. Uznanie i atrybucja: Cytowanie danych powinno ułatwiać uznawanie osiągnięć naukowych oraz normatywne i prawne stwierdzenie autorstwa wszystkich podmiotów dostarczających dane. Należy przy tym uznać, że jeden sposób lub mechanizm atrybucji może nie być odpowiedni dla wszystkich rodzajów danych.
  3. Dowody: Gdy w literaturze naukowej znajduje się twierdzenie oparte na danych, należy je zacytować.
  4. Jednoznaczna identyfikacja: Cytowanie danych powinno łączyć się ze stałą metodą identyfikacji maszynowej, unikatową na skalę globalną i szeroko stosowaną w społeczności.
  5. Dostęp: Cytowanie danych powinno ułatwiać dostęp do samych danych oraz do powiązanych z nimi metadanych, dokumentacji, kodu i innych materiałów, które są potrzebne zarówno ludziom, jaki i maszynom, do świadomego wykorzystania danych źródłowych.
  6. Trwałość: Niepowtarzalne identyfikatory i metadane opisujące dane, jak również informacje o ich rozdysponowaniu, powinny być trwałe, a nawet przetrwać dane, które opisują.
  7. Specyficzność i weryfikowalność: Cytowanie danych powinno ułatwiać identyfikację, dostęp i weryfikację konkretnych danych, na których opiera się dane twierdzenie. Cytowania lub metadane cytowań powinny obejmować informacje o pochodzeniu i niezmienności w zakresie ułatwiającym sprawdzenie, czy określony przedział czasu, wersja i/lub granularna porcja danych uzyskanych później są takie same, jak wcześniej cytowane.
  8. Interoperatywność i elastyczność: Metody cytowania danych powinny być wystarczająco elastyczne, aby obejmowały alternatywne praktyki stosowane w różnych społecznościach. Nie powinny jednak różnić się na tyle, by zagrażać interoperatywności praktyk cytowania danych w różnych społecznościach.